Bút ký- Mẹ và con gái

Bài dự thi Trò chuyện với con

CON GÁI VÀ MẸ

Nói gì với con gái nhân sinh nhật tuổi 18- mẹ thầm nhủ. Chỉ ít nữa thôi con sẽ bước chân vào giảng đường đại học. Con sẽ tự lo liệu mọi thứ. Dù tin yêu nhưng mẹ vẫn cứ bồn chồn lo nghĩ…Hình như điều đó là thiên chức tuyệt vời của người phụ nữ Việt Thường- của mẹ và sẽ là của con, phải không con?
Hồi mẹ bằng con bây giờ khác lắm. Sự chọn lưa ít hơn và chông gai gập ghềnh cũng ít hơn. Con gái Huế thuở ấy êm đềm - có sóng gió chăng cũng chỉ lặng lẽ âm thầm chịu đựng. Con bây giờ không thế - bản lĩnh và dứt khoát hơn. Đó là điều mẹ sợ. Con gái mẹ không ngại khó khăn thử thách, dám nghĩ dám làm. Ai làm lại không sai? Quan trọng hơn là biết tiếp thu lắng nghe ý kiến người khác- thậm chí đó là các ý kiến trái chiều hay phản biện. Thế là mẹ lo cái nóng nảy thiếu bình tỉnh của con gái mỗi khi ai đó xúc phạm. Hồi học 11, con đã gào lên, cãi tay đôi hùng hổ chỉ vì chuyện bạn Hà chê trách con đối xử thiếu tế nhị trong sinh hoạt. Phải chi êm ái nhẹ nhàng hơn? Con luôn nghĩ mình đúng và tìm cách áp đảo người khác mỗi khi tranh luận?
Bà ngoại dạy mẹ công dung ngôn hạnh. Mẹ nghĩ những điều ấy cũng còn giá trị cho đến bây giờ. Con gái mẹ phải gắng học cho kịp bạn bè, tốt nghiệp đại học loại khá giỏi chính là chữ công của ngày trước chứ sao. Con gái thấy không?- Hoa hậu Mai Phương Thúy có luôn cả tứ đức, đẹp người đẹp nết thành đạt cả tài lẫn sắc mà bao cô gái mơ ước, ngưỡng mộ. Nếu con hiểu đúng thì truyền thống và hiện đại cũng đồng thuận đấy thôi. Có lần con mặc cảm: con thua thiệt vì chỉ cao chưa tới một mét sáu. Mẹ hiểu. Mới đây thôi “chân ngắn” Alex Thủy Trần, cô sinh viên y khoa Đại học Rice, Houston đã đăng quang Miss Vietnam Global- cô chỉ cao một mét năm tám. Có thua thiệt gì đâu…
Thời của mẹ gia đình nghèo lắm, thiếu thốn mọi thứ nhưng giàu tình nghĩa, sẳn sàng chia sẻ đùm bọc khi gặp khó khăn. Bạn bè không tính toán thiệt hơn. Bây giờ các con khác hẳn, thực dụng, tiền trao cháo múc, sòng phẳng, lạnh lùng( mẹ nói quá lời thì xin lỗi)…Hè rồi, có cuộc semina ở một đội hình sinh viên tình nguyện. Câu chuyện tình huống được đặt ra là: “Có hai người quen đến chơi nhà. Một người có học vị cao, kiến thức và nhân cách mẫn tiệp nhưng nghèo và chẳng có quà cáp chi. Một người khác, học hành chẳng tới đâu, chuyên chạy chọt mánh mung nhưng xe cộ xênh xang, vung tiền qua cửa sổ, lì xì gia đình ít tiền… Anh chị đối xử với hai người quen ấy thế nào?”. Nhiều câu trả lời trên văn bản khảo sát được thu lại: Đối xử như nhau và coi trọng người có học vị hơn. Thế nhưng trên thực tế hàng ngày mẹ biết, không phải vậy. Các con sẽ vui thích và quan tâm đến cái người “hào hoa phong nhã” kia hơn. Lạ thật, mẹ cứ nhớ mãi cái câu của cha ông: “ Tiền tài như phấn thổ/ Nghĩa trọng tợ thiên kim”.
Chuyện tình yêu của mẹ ngày ấy- đầy mộng mơ, lãng mạn nhưng chân thành, trong sáng. Ba mẹ yêu nhau có kể chi sang giàu, đẳng cấp. Giờ này con khác. Mẹ lại lo. Tình yêu học trò có còn trong sáng? “50% học trò có tiêu chí chọn người yêu giàu có, 28% thừa nhận sẽ bỏ bê học hành nếu tình yêu không được chấp nhận…”- khảo sát của một tờ báo có uy tín của tuổi trẻ thành phố. Làm sao mẹ yên lòng khi con gái chuẩn bị bước vào cổng trường đại học, sắp về với phố thị đầy cám dỗ và đang tuổi yêu? Mẹ nhớ hồi nhỏ con rất thích truyền thuyết lịch sử: Một lần du thuyền trên Thao giang, Tiên Dung tình cờ gặp Chử Đồng Tử. Cô công chúa ngọc ngà cung son gặp chàng trai nghèo khó không mảnh khố che thân. Như là cơ duyên đất trời, họ đã bền duyên giai ngẫu, mặc cho ngôi cao chín tầng giận dữ, mặc cho quyền uy thế lực, mặc cho chuyện thế thị phi. Tình yêu là tất cả, san lấp mọi thứ trên đời- núi đèo hay biển cả- đồi dốc hay thung sâu- bỏ qua mọi thứ môn đăng hộ đối- vượt lên cái gọi là sang hèn, cao thấp, giàu nghèo…Con biết không, nơi đền Giếng thờ hai cô công chúa Tiên Dung - Ngọc Hoa, ngày nay những đôi lứa yêu nhau thường đến giếng này, cầm tay nhau khấn nguyện chung thủy sắt son đến trọn đời…Mẹ đi hơi xa rồi, ừ thì coi như tản mạn chuyện xưa…nay… thế thôi.
Mẹ cũ lắm và phong kiến quá phải không con gái?

Nguyễn Thị Hồng Điệp
Công ty Scavi Bảo Lộc, 116 Phan Đình Phùng, Tx. Bảo Lộc, Lâm Đồng
ĐT: 0938 949 381
Email: hongdiep1955@yahoo.com.vn

Bút ký- Ba sai rồi...

BÀI DỰ THI TRÒ CHUYỆN VỚI CON

BA SAI RỒI…

Trồng giàn su dành tiền sinh con- đó là chuyện những năm quá khó khăn của ba mẹ. Và thế tên con được gọi Su Su - để nhớ những ngày vất vả. Con sinh đúng vào 30 tháng 4, mẹ cười gượng bảo: Khỏi mừng sinh nhật Su vì ngày kỷ niệm của cả nước. Nói vậy thôi, chứ nhà mình có bao giờ tổ chức sinh nhật ai đâu.

Gập ghềnh bước đường học vấn con đã vượt qua để hoàn thành bậc phổ thông. Giờ thì ba hiểu. Nhà mình thiếu thốn mọi bề. Cái gì Su cũng thua em kém bạn- ai mà không tủi? Hình như điều đó làm con ít nói ít cười, cố chịu đựng, có khi dửng dưng trước những lời chê trách. Bao giờ cũng thế, các khoản đóng góp ở trường mình phải cuối cùng mới nộp. Cô thầy thúc hối. Ba chạy vạy, lần lữa. Người chịu đòn tinh thần lại là Su Su. Mỗi lúc lắng lòng nghĩ về ngày tháng cũ, ba rơm rớm…Khổ cho con tôi…

Mẹ bạo bệnh năm Su học lớp 8. Ba xoay xở chẳng tới đâu, phải cầu cứu nội ngoại mới tạm ổn. Nhưng rồi hai mẹ con phải tạm về quê mấy năm. Gia đình một cảnh hai quê, việc học của con ít nhiều ảnh hưởng. Sau này ba biết hồi ngoài Sịa (thị trấn thuộc huyện Quảng Điền, Thừa Thiên – Huế) con phải phụ việc làm bún với cậu Hào để có thêm tiền trang trải cuộc sống. Vậy mà thư Su viết chỉ cốt để ba yên lòng: -Mẹ và con ngoài này đầy đủ, ba cho Ti Ti đi học thêm cho kịp với bạn bè… Ôi, con trai tôi nhỏ tuổi đã biết lo nghĩ đến em gái.

Gia đình sum vầy, mẹ có việc làm- đỡ hơn đôi chút, sai lầm của ba bắt đầu từ đây. Su vốn mê thơ yêu văn, thích các môn khoa học xã hội và nhân văn, có năng khiếu ngoại ngữ. Nhiều điển tích điển cố trong truyện Kiều, những câu từ tiếng Anh khó ba nhiều lần hỏi - con đã trả lời đầy tự tin, chủ động và xác tín. Thế mà cả ba mẹ đều muốn Su phải học ban A- khoa học tự nhiên. Con đã cố lên làm vui lòng ba mẹ nhưng chẳng thú vị gì. Ba năm miệt mài với toán - lý - hóa, Su ngày càng đuối sức và chẳng tiến bộ hơn chút nào. Điều gì đến đã phải đến, Su Su của chúng tôi thi trượt vào đại học…

Những ngày tiếp đó bao lo âu đè nặng lên vai Su. Mọi thứ như sụp đỗ. Nhìn con ủ rũ, thẩn thờ, biếng ăn lòng ba đau như cắt. Hình như những cô cậu ít nói thường có những dằn xé nội tâm ghê gớm. Sao mà yên lòng được? Công cha nghĩa mẹ ơn thầy, bạn bè và bao điều khác nữa, ai cũng nói nó giỏi giang chăm chỉ mà sao thế? Ký ức tuổi thơ con- ba nhớ, có lần mẹ hỏi:- Lớn lên con thích nghề gì? Su Su của ba đã hớn hở trả lời:- Con sẽ tập tễnh viết văn và gởi báo; nói về ba mẹ, nói về em Ti Ti, nói về nhà mình nghèo nhưng ấm cúng, biết đùm bọc chia sẻ; nói về “ đất nước lớn lên khi dân mình biết trồng tre mà đánh giặc”; nói về những con người “ sống hiên ngang mà nhân ái chan hòa”*… Thế mà ba mẹ có cho con thực hiện mơ ước của mình đâu!?

Ba sai rồi…Ba muốn áp đặt con phải là bác sĩ, kỹ sư, hay là nhà kinh tế hay là…để khoe với mọi người: Con tôi đang ở công ty này kia, lương cao thưởng lớn; con tôi trúng đậm đợt hot bất động sản này; con tôi vừa tậu căn hộ chung cư cao cấp… Ba sợ con phải theo nghề viết văn làm báo nghèo khó, ba sợ con chỉ loay hoay với ngòi bút chân thật ngay thẳng sẽ thiếu hụt cả một đời. Ba quên một điều trọng đại là không ai có quyền cướp đi ước mơ của người khác. Bài học văn chương thuở trước ba vội quên: Cụ Đồ Chiều- nhà thơ mù Nam bộ, một con người mù làm được ba công việc mà bao người sáng mắt ngày ấy khó ai theo kịp. Đó là dạy học- dạy đạo làm người, bốc thuốc chữa bệnh giúp người nghèo khổ và làm thơ yêu nước buổi đầu chống Pháp. Tuyên ngôn nghệ thuật của cụ đã hơn 100 năm vẫn sừng sững treo trên lầu cao: “ Chở bao nhiêu đạo thuyền không khẳm/ Đâm mấy thằng gian bút chẳng tà” .

Lê Quang Kết

------------------------------------------------------------------------------------------------------------

* Thơ Nguyễn Khoa Điềm, Huy Cận

Lê Quang Kết, giáo viên Trường Cao đẳng Công nghệ và Kinh tế Bảo Lộc

454 Trần Phú, Thị xã Bảo Lộc, Lâm Đồng

ĐT: 0633 717 123 – 0907 615 510

Email: lequang54@gmail.com

MỘT NGƯỜI VIỆT GIỐNG ÔNG OBAMA

Một người Việt giống ông Obama

26/06/2009 9:06
Ông Nguyễn Đức Vân - Ảnh: Dương Trần
(TNTS) Trong chuyến đi Tây Nguyên vừa qua, chúng tôi vừa phát hiện có thêm một người giống đương kim Tổng thống Mỹ Barack Obama. Đó là một nhà sư Việt Nam, 36 tuổi, hiện sống tại Bảo Lộc, Lâm Đồng. Ông là Nguyễn Đức Vân.

Khi ông Barack Obama lên nhậm chức vào tháng 1 năm nay, thế giới mạng bỗng xôn xao về trường hợp một công dân Indonesia có dung mạo trông giống Tổng thống Mỹ mới đắc cử Barack Obama. Cuộc sống của người thanh niên này chẳng mấy chốc bị xáo trộn bởi sự trùng hợp kỳ lạ này khi phải bất đắc dĩ tham gia vào nhiều sô diễn với mục đích chính là khai thác triệt để bề ngoài của anh.

Nay thì có lẽ, giới truyền thông sẽ thêm một lần nữa phải “kinh ngạc” nếu biết tại Việt Nam cũng có một “phiên bản” Obama. Và biết đâu, ai dám chắc rằng rồi đây cuộc sống thầm lặng của nhà sư Nguyễn Đức Vân sẽ không bị khuấy động?

Những nét tương đồng

“Khi Obama đắc cử, nhiều người quen đã gọi điện cho tôi, bảo sao thầy giống Obama quá vậy!”, nhà sư Nguyễn Đức Vân kể. Và chính bản thân người được xem là giống Obama cũng lấy làm ngạc nhiên về điều kỳ lạ này. “Những lần tôi bước vào quán cơm chay, một số người quen ồ lên thích thú khi phát hiện tôi có nét giống Obama. Sau đó, có người còn vui vẻ trả tiền cơm cho tôi”, nhà sư kể tiếp.

Ban đầu thì hơi bỡ ngỡ, nhưng rồi Nguyễn Đức Vân cũng quen dần. Đến khi nghe người bạn vong niên của mình là thi sĩ Phạm Thiên Thư “phán”: “Nét cười của thầy giống hệt Obama”, Vân mới thôi “ngơ ngác”. Và Vân cũng dần thích nghi với “vai” người giống Obama bất đắc dĩ.

So sánh thì quả là khập khiễng, nhưng quan sát, chúng tôi thấy giữa ông Obama và Nguyễn Đức Vân quả là có những nét tương đồng về ngoại hình. Cả hai người đều có nét rắn rỏi, cao ráo, đều có mái tóc xoăn và đen, mắt nâu. Obama tiếng là gốc Phi nhưng lai giữa mẹ da trắng và cha da đen nên ông có làn da nâu. Nguyễn Đức Vân cũng có làn da hao hao với người đứng đầu nước Mỹ nhờ được thừa hưởng gien của người mẹ lai Pháp (ông ngoại Vân là người Pháp). Những lúc “khẩu khí”, Obama thật và Nguyễn Đức Vân đều phô hàm răng trắng với cái miệng rộng, ánh nhìn như hút hồn người đối diện.

Và, cũng thật kỳ lạ khi hai người ở hai nửa bán cầu lại có một vài điểm tương đồng đặc biệt khác. Obama hơn Nguyễn Đức Vân đúng một giáp, nghĩa là hai người đều cầm tinh con Trâu! Cả hai đều có khả năng sáng tác. Trong khi Obama có hai đầu sách bán rất chạy, từng làm biên tập viên, sau đó là Chủ nhiệm, cho tờ Havard Law Review, Nguyễn Đức Vân thì làm thơ và viết nhạc. Anh đã xuất bản một tập thơ và hai đĩa nhạc, ấn bản mới nhất là CD ca nhạc Màu yêu thương do Saigon Vafaco sản xuất.

Về hoạt động xã hội, Obama nổi tiếng là người kiên định với lập trường bảo vệ môi trường, từng bỏ phiếu ủng hộ Đạo luật Chính sách Năng lượng năm 2005. Nguyễn Đức Vân cũng là một nhà môi trường và từng nhận được giải thưởng xanh của Tạp chí The Guide trong khuôn khổ Giải The Guide Award năm 2008 nhằm vinh danh công lao của anh đã tự tay trồng cả đồi sim rộng 5.000m2 ở Bảo Lộc, Lâm Đồng trong suốt hơn 6 năm qua.

Nguyễn Đức Vân là ai?

Người giống Obama chẳng phải quá xa lạ với những người yêu thơ. Nguyễn Đức Vân đã xuất bản tập thơ Người đẹp (NXB Trẻ - năm 2000), hai CD ca nhạc với những tác phẩm ngợi ca thiên nhiên và tình yêu cuộc sống. Anh cũng là người được cho là lập dị khi có thói quen phát ngôn mạnh bạo và trông rất “đời”, khác với con người hành giả của mình. Dù vậy, với những người quen của anh, Vân lúc nào cũng là Vân, vừa giản dị đời thường, vừa hành Thiền để tịnh tâm trì chí thực hiện những công việc có ý nghĩa của đời mình.

Giờ đây, Vân sẽ phải đối diện với sự “nổi tiếng” được dự báo trước của mình. Và anh không cho rằng điều đó không quá trầm trọng, đôi khi lại mang đến những thú vị bất ngờ nữa là đằng khác. “Những lần ra đường, thi thoảng về TP.HCM chơi, ai đó chợt thốt lên “Sao giống Obama quá”, tôi cũng cảm thấy ngồ ngộ, vui vui. Đôi khi, những điều như vậy mang đến cho mình cơ hội được giao tiếp với cộng đồng nhiều hơn”, Nguyễn Đức Vân tâm sự.

Cũng cần nói thêm, vào năm Nguyễn Đức Vân chào đời (1973), Obama đang theo học trường Punahou ở Honolulu, bang Hawaii. Ở tuổi của Nguyễn Đức Vân bây giờ, tức 12 năm trước đây, Obama là Nghị sĩ trong Thượng viện Tiểu bang Illinois (1997- 2004). Giờ đây, Barack Obama là người quyền lực nhất nước Mỹ. Còn Nguyễn Đức Vân là một hành giả sống lặng lẽ trên khu đồi nhỏ ở Lâm Đồng với hoạt động không mệt mỏi vì môi trường.



Ảnh: AFP
* Nhiếp ảnh gia Ilham Anas, 34 tuổi, người Indonesia, bất ngờ nổi tiếng nhờ có khuôn mặt gần giống Tổng thống Mỹ Barack Obama. Kém ông Obama 13 tuổi, hiện chàng thanh niên này nổi lên như một “sao” trên các kênh truyền hình Indonesia. Được biết, Ilham Anas sinh ra và lớn lên ở Bandung, phía tây đảo Java. Anh bắt đầu được chú ý sau khi ông Obama giành chiến thắng trong cuộc bầu cử tháng 11.2008. Sau khi ông Obama tuyên thệ nhậm chức tổng thống vào ngày 20.1.2009, thì Ilham Anas cũng bắt đầu nổi tiếng. Vào dịp này, anh xuất hiện lần đầu tiên trong chương trình Not Four Eyes trên đài truyền hình Indonesia. Ilham Anas kiếm khá bộn tiền từ ngoại hình của mình với nhiều hợp đồng từ các đài truyền hình và các công ty quảng cáo. Tuy nhiên cái được lớn nhất khi giống với ông Obama của Anas là về tinh thần. Anh thổ lộ: “Tôi thấy giống Obama là một may mắn. Trước đây tôi thường nhìn vào kính và có sự tự ti về khuôn mặt của mình”.



Ảnh: AFP
* Michael Lamar, năm nay 44 tuổi, người ở Whitehall thuộc bang Pennsylvania, Mỹ vốn là một nhân viên ngân hàng thất nghiệp, do ngoại hình giống ông Obama nên đã được Ngân hàng Garanti ở Thổ Nhĩ Kỳ mời đóng quảng cáo trong vai Tổng thống đương nhiệm Mỹ. Ngoài ra, Michael Lamar cũng được một vài công ty khác mời đóng vai ông Obama trong một số clip quảng cáo. Tuy vinh hạnh được đóng vai Tổng thống Mỹ, nhưng Michael Lamar cũng phải chịu nhiều vất vả. Ông thổ lộ: “Ngoài việc phải thường xuyên đi “công du” xa gia đình, là việc phải “chịu trận” chụp hình trong nhiều giờ. Tôi phải cười cho đến lúc cứng cả hàm”. Lamar thường xuất hiện cùng với Sheena Harrell, một diễn giả đến từ Columbia, bang Maryland, người đóng thế Đệ nhất phu nhân Michelle Obama.

Trân Văn Thưởng

Bút ký- Gửi em ngoài Huế

Bài dự thi Người Yêu Dấu

GỬI EM NGOÀI HUẾ

Do hoàn cảnh của ba, tôi có thêm cô em gái cùng cha khác mẹ. Ngày biết tin này tôi chẳng mấy vui, thêm rắc rối chứ phỏng có ích gì…Gặp mặt em hôm đầu, mẹ con tôi thầm thì chì chiết - nhìn thấy phát ghét, nó mà lớn thì phải biết, không vừa vặn chi đâu…
Thế nhưng không phải thế, em tôi ngoan hiền và đáng yêu lắm- em tôi là cứu tinh cho cả gia đình trong cơn túng bấn ngặt nghèo và chính tôi là người được em chia sẻ nhiều nhất. Nhiều lúc tôi thầm nghĩ: Nếu không có em gái giờ đây tôi sẽ thế nào? Hồi đó mình quá cạn nghĩ? Sao lại nhỏ nhen ích kỷ đến thế! Em nào có tội tình chi…

Em về sống trong gia đình nhưng chẳng ai mặn mà. Hình như biết điều đó nên em ít nói, ít tham gia chuyện trò và cố tìm vui trong công việc. Mọi việc nội trợ gia đình em đều chu tất với thái độ tự giác chẳng cần ai nhắc nhở. Mẹ tôi vốn cẩn trọng với việc nhà cũng phải thầm khen em gái. Dần dà em đã làm chúng tôi thay đổi nếp nghĩ không mấy thân thiện về em…

Năm ấy gia đình gặp chuyện chẳng lành. Mẹ tôi phải phẫu thuật do đột quỵ. Tôi vào mùa thi đại học. Nhà neo đơn, một tay em đứng ra cáng đáng mọi việc vừa lo chuyện nhà vừa chăm sóc mẹ - lúc đó em mới chỉ 15 đang bước vào bậc phổ thông trung học. Mãi sau này tôi còn biết thêm em đã cho máu cứu mẹ trong cơn thập tử nhất sinh. Ôi ! Em tôi tuyệt vời cao cả!

Sau cơn bạo bệnh của mẹ, gia đình tôi phải chuyển về quê sinh sống. Chúng tôi một người một ngả theo đường công danh sự nghiệp. Chỉ riêng em gái theo mẹ về quê. Cuộc sống nông thôn quá nhiều khó khăn em đành nghỉ học. Cũng từ đó em là trụ cột của gia đình. Mười sáu mười bảy mà trông em như bà cụ non, tất tả ngược xuôi lo toan mọi bề. Chuyện nhà, họ hàng, phải trái,chuyện cha mẹ già trái gió trở trời, dường như chúng tôi phó mặc cho em. Vậy mà tiếng thơm lại dành cho mấy đứa xa quê chúng tôi…Riêng tôi năm đi thực tập sinh nước ngoài em gái đã bán mấy chỉ vàng dành dụm cho chị phòng thân nơi đất khách…Ôi! Em tôi đảm đang tốt bụng!

Rồi em lấy chồng, tôi ở xa không về kịp. Chồng em là anh chàng nông dân hiền lành chăm chỉ ở làng bên. Cả hai quyết định ở nhà vợ đỡ đần cha mẹ già hay đau yếu. Thuận vợ thuận chồng họ đã có cuộc sống tạm ổn. Nhà chồng bà con xa gần, ai cũng khen em là nàng dâu thảo. Nhưng mà nói như sự đời: Giàu ở quê không bằng ngồi lê trên phố. Chúng tôi mỗi đứa có tiểu gia đình riêng, ai cũng cố thu vén để có đầy đủ mọi thứ, những tiện nghi vật chất nơi phố thị - sắm sửa, shopping, xe cộ…bao nhiêu cho đủ? Thi thoảng về quê thăm em gái, vài ba món quà vặt thành thị, lì xì mấy cháu ít tiền…Vậy mà ai cũng lên giọng…nào là công dung ngôn hạnh, tam tòng tứ đức, tam cương ngũ thường… đủ thứ luân lý đạo đức, làm như mình giỏi giang hiếu để. Có lần tôi nhìn em nghe chuyện, lặng lẽ nhưng rơm rớm nước mắt…Lần đó chính tôi phải trằn trọc thao thức để tự soi mình. Mình được học hành nhưng thua xa em gái nhỏ, có gì mình bằng em, mình đã làm được gì cho cha mẹ, cho gia đình và cho em gái yêu cả một đời cực nhọc...

Bây giờ, em tôi vẫn dung dị sớm hôm phụng dưỡng cha mẹ ngoài Huế. Mẹ tôi không là mẹ đẻ mà em chẳng chút bận lòng. Còn chúng tôi, khi nào cũng chính chính hầu hầu; mẹ cả mẹ hai…Những lúc nghĩ về em tôi nghe nặng lòng... Chị xấu lắm, dở lắm, tệ lắm… Chị chỉ nói hay nhưng làm dở. Tới tuổi này chị mới thấu hiểu trong muộn màng. Ân tình em gái sao mà sâu nặng. Chị tự hứa với lòng- làm gì để trả? Tháng năm… lần lữa…tháng năm… lần lữa…em ơi, làm gì để trả…mà có bao giờ trả được đâu! Hỷ xã, tha thứ cho chị phải không em gái?

-------------------------------------------------------------------------------------
Nguyễn Thị Hồng Điệp
Công ty Scavi Bảo Lộc, 116 Phan Đình Phùng, Bảo Lộc, Lâm Đồng

Truyện ngắn- Trần Văn Thưởng

Truyện ngắn rất ngắn của Trần Văn Thưởng.

Phong thư cũ

Tặng D.H

Người đàn ông đưa tay rút núm dây điện ra khỏi đầu bugi, tắt máy và đẩy chiếc ba gác vào đậu trong một góc sân. Lúc đó khoảng 10 giờ tối.

Việc làm tiếp theo đã trở nên quen thuộc mỗi ngày của người đàn ông là đi tắm, sau đó vào chạn bếp lục cơm nguội. Vừa nhai nhấm nhẳn, anh vừa điểm lại những chuyến hàng đã đi được trong ngày, thầm lên lịch chóng vánh cho ngày hôm sau, điểm anh sẽ dừng lại nghỉ và ăn trưa ở đâu.

Người đàn ông lên gác, trên tay cầm ly trà xanh. Vừa tợp một vài ngụm trong lúc dượm chân bước lên từng bậc gỗ, anh vừa hít khà một cách đầy sảng khoái. Ngang qua căn phòng nhỏ khép hờ, anh biết chắc thằng nhóc con anh đang ôm mẹ ngủ ngon lành sau khi xem xong chương trình tivi “Chúc bé ngủ ngon” cách đó bốn mươi lăm phút, dù anh không cần nhìn vào bên trong. Nếu là hôm khác, anh sẽ hé cánh cửa ngắm vợ con qua chiếc màn tuyn. Qua ánh sáng lờ mờ hắt ra từ chiếc đèn chụp đặt trên chiếc tủ con, anh sẽ thấy thằng bé gác chân qua một bên mình mẹ, bên kia là chiếc gối ôm. Thỉnh thoảng, nó cựa mình, nằm ngay ngắn, khuôn mặt điềm nhiên tựa đóa sen.

Cảnh tượng đó quen thuộc với người đàn ông đến đỗi chúng như một clip phim ngắn diễu qua tâm trí trong lúc anh bước từng bước về căn phòng kế bên, nhẹ nhàng đẩy cửa bước vào và bật đèn ngủ lên. Anh đến bên chiếc tủ quần áo, khẽ mở cửa. Lôi từ bên trong ra một chiếc hộp gỗ.

Anh lần lượt vét tiền từ các túi áo, quần. Và ngồi bệt xuống sàn, vừa vuốt những tờ tiền còn thấm mồ hôi, vừa đếm cẩn thận như một viên kế toán cửa hàng bán lẻ. Năm phần sáu số đó anh để riêng ra, sáng hôm sau sẽ đưa cho vợ. Phần còn lại anh cho vào chiếc phong thư sờn cũ. Gấp nắp lại. Và nhìn nó. Như nhìn một kỷ vật. Và đặt nó lại vào trong chiếc hộp gỗ. Sau đó đem cất vào dưới đáy chiếc tủ quần áo đúng vị trí cũ.

Những cảnh đoạn rời rạc và thầm lặng đó đã lập đi lập lại như một điệp khúc diễn ra suốt nhiều năm nay trong căn phòng nhỏ, thế giới riêng bất khả xâm phạm của người đàn ông. Giây phút đó là cao trào của một bản nhạc mà người nhạc sĩ kiêm ca sĩ chính là anh. Để mỗi khi mở ra phong thư cũ, đặt thêm tiền kiếm được hằng ngày vào đấy, thấy nó dày lên một chút, anh hồi hộp vui sướng như khoảnh khắc hồi trẻ sắp được gặp mặt người yêu. Hay như cách nói của Putin vào những ngày cuối cùng trước khi mãn nhiệm: “Gần tám năm qua, tôi đã làm việc như một người nô lệ”. Và anh thêm: “Nhưng là một nô lệ sung sướng nhất trần đời!”

* * *

Một buổi chiều như mọi chiều tại nhà hàng Salamat.

Bà chủ nhà hàng hờ hững ra ngoài tiếp khách sau lời nhắn của nhân viên. Đó là một người quen cũ. Bà tỏ ra vui vẻ.

- Lâu quá không gặp thầy!

- Tui cũng vậy. Dạo rày trông cô hơi đẫy ra.

- Già rồi thầy.

- Bậy nào. Tui có quà cô cho đây.

Người đàn ông lấy từ trong túi ra một phong thư, trao cho người đàn bà, đoạn ghé sát vào tai nói nhỏ.

- Thằng Hùng gửi đó. Nó nói tui phải đưa tận tay, tránh để chồng cô biết.

Đó là chiếc phong thư được làm bằng loại giấy tốt, dài và lớn, lịch lãm theo kiểu Tây. Nó thoáng gợi cho người đàn bà một chút sương khói ngày xưa qua hình ảnh quen thuộc mà rất lâu rồi bà không còn nhìn thấy.

- Thầy đợi tôi chút.

Bà hồi hộp mở nắp phong thư. Bên trong là hai cái phong thư nhỏ, giấy sờn cũ, kiểu phong thư học trò thường dùng thời mười năm trước đây. Cả hai chiếc đều dày cộp. Mở ra bà thấy trong đó đựng tiền. Và không còn thứ gì khác, thậm chí không có cả một mẩu giấy lưu vài dòng trên đó gửi cho người nhận.

- Anh ấy có nhắn gì không thầy?

- Nó chỉ nói rằng, lẽ ra nó đã gửi trả cho cô sớm hơn. Nhưng nó kẹt lo sửa nhà cho ông bà già trên Củ Chi, nên đến giờ này …

Câu nói bỏ lửng ở đó, và người khách cáo từ ra về.

* * *

Sau thoáng ngẩn ngơ, người đàn bà lần hồi nối lại mạch câu chuyện đã bị đứt đoạn hơn mười năm về trước. Bà không tin rằng người đàn ông đã rất xa của bà vẫn còn nhớ và giấu mặt mà kể lại với bà một cách rành mạch câu chuyện đời họ bằng những chiếc phong thư không lời.

- Cho cô hai ly vang ở bàn số 8 nghe cưng!

Ngồi vào chiếc bàn nằm sát góc nhà hàng, người đàn bà vừa nhâm nhi từng giọt rượu vang sóng sánh, vừa ngắm dòng người xuôi ngược qua ô cửa kính. Rượu làm tâm hồn bà bừng nóng.

Bà vẫn nhớ rất rõ, phong thư lớn trang nhã là kiểu phong thư mà ngày trước chàng thường dùng để viết cho bà những lời bay bướm bằng nét mực Parker. Còn loại phong thư nhỏ, giấy xỉn màu, sờn cũ là kiểu cách của bà.

Nhưng giờ đây, thay vì chứa những nét chữ quen thuộc, trong hai chiếc phong thư cũ ấy lại đựng tiền, đúng bằng số tiền chàng đã mượn để lo cho hai đám cưới của hai người em cách nhau trong vòng nửa năm, sau khi hai người giận dỗi chia tay nhau, người ấm ức lên xe hoa, kẻ đau đớn về chốn lạ. Bây giờ, bà mới hối hận vì khi đó đã trót nghĩ thấp về chàng, tình mới dứt chưa lâu đã quay lại quỳ gối van vỉ đàn bà. Tiền! Cuối cùng cũng không vượt qua chữ tiền! Ha ha!

Sau đó ít lâu, qua người bạn vừa rồi, bà mới biết về tình cảnh của chàng. Căn bệnh trầm trọng của người mẹ đã nhanh chóng biến tương lai của chàng sinh viên đợi kỳ tốt nghiệp trở thành người phu ba gác khắc khổ, rồi bị hút vào vòng xoáy của gia đình, vợ con trầm lụy.

Nhưng cũng vừa mới đây, bà đã được gặp lại người đàn ông đã xa của đời bà trong hình ảnh tươi trẻ vĩnh cửu ngay vào giờ phút bà nhìn thấy những chiếc phong thư cũ.

Bút ký

MẠ ƠI!

Lê Quang Kết

Tôi đã đọc đâu đó một điều giản dị về mẹ: Anh lớn bao nhiêu tuổi, làm nên biết bao công trạng nhưng trước mẹ anh cũng chỉ là đứa con bé nhỏ vụng dại như ngày xưa mẹ yêu thương- mẹ nâng niu bú mớm dỗ dành…Mạ tôi năm nay đã cận kề tám mươi còn tôi đang bước vào lục thập, vậy mà tôi vẫn vô tâm an nhiên như không hề gì - đến nỗi chưa làm điều gì dù nhỏ cho mạ vui.

Tệ bạc đến thế chăng? Mạ không còn lâu với ông nữa đâu- ai đó thầm nhắc thúc giục… Lần này lòng dặn lòng phải nói đôi điều về Mạ Yêu Dấu…

Tôi sinh ra lớn lên ở quê ngoại, một làng nhỏ ven sông Bồ thuộc huyện Quảng Điền, Thừa Thiên. Ba tôi đi tập kết. Mạ nuôi tôi trong khổ cực với nghề hàng xáo nhỏ. Ngày đó làm hàng xáo nhọc lắm. Cứ chiều chiều mạ quang gánh hai chiếc thúng đi mua lúa, có khi xa tới năm bảy cây số. Về tới nhà chưa kịp nghỉ phải đổ lúa vào xay. Cái cối xay lúa thuở ấy giờ chỉ còn trong ký ức và gặp hiếm hoi ở các khu trưng bày làng cổ. Mất tới mấy tiếng kéo đẩy để xay xong bốn ang* lúa. Mệt lắm, cực lắm! Dân gian phải bật thốt lên thành ngữ “Xay lúa khỏi bồng em”. Tiếp tới là các thao tác: bộ**, sàng, giã, giần…Gần khuya công việc mới xong, sáng sớm mai mạ gánh gạo ra chợ bán, phần lời thường là dăm ba lon gạo mạ con đắp đổi qua ngày…Một mình mạ ngày qua tháng lại vất vả trăm chiều nuôi con chờ chồng ngày đoàn tụ…

Làm hàng xáo thiếu thốn trăm bề mạ cũng cố nuôi tôi ăn học. Con cố học dăm ba chữ để sau này đỡ vất vả, đời mạ đã không được học hành con phải bù đắp cái phần thiếu hụt kia. Có năm mạ gặp tai ương, một lần đi mua lúa ở nhà mụ Khóa bị chó cắn. Thuốc men chạy vạy nhưng vết thương cứ tái đi tái lại phải cả năm mới lành. Chiến tranh lan tới, làng quê tan tác, cuộc sống ngày càng khó khăn trên đôi vai bé nhỏ của mẹ. Ngày đó tôi mới xong bậc tiểu học.

Làng quê không yên, mạ con tôi bỏ quê lên Huế. Tôi đành phải nghỉ học. Thế nhưng với mạ- không thể thế được! Phải tiếp tục việc học dở dang? Làm gì để nuôi con ăn học giữa phố thị đông đúc nhiều người ít việc? Một phụ nữ nghéo khó, ít học- mạ tôi có thể làm gì ngoài việc chấp nhận cuộc sống giúp việc ở mướn. Mười năm đằng đẵng nhục nhằn làm người giúp việc để nuôi con nên người. Bước đường học vấn của tôi được trả giá bằng sự hy sinh vô bờ bến của mạ. Hình như cuộc sống giúp việc đã làm mạ tôi quen chịu đựng nhẫn nhục phục tùng, không muốn nhờ vả hay liên lụy đến ai. Tôi vào sư phạm và ra trường ngày đất nước thống nhất.

Mạ con tôi mừng mừng tủi tủi chờ ba trở về. Nhưng điều ngang trái đến với mạ khi biết ba có vợ con ngoài Bắc. Mạ lại cắn răng âm thầm chịu đựng. Khổ riêng mình mình chịu. Mạ không lời phàn nàn; lặng lẽ chấp nhận, lặng thầm cho số kiếp éo le . Hai mươi mốt năm ở vậy chờ chồng nuôi con giờ thành vô vọng. Mấy năm đó mạ ít nói ít cười...

Chuyện rồi cũng nguôi ngoai, mẹ quyết định về quê nội dựng căn nhà nhỏ. Mạ bảo nhỏ với tôi: “Lỗi chẳng do ai chỉ là chuyện lịch sử, đàn ông sống một mình sao đang. Tội cho ba con lắm… Giờ mạ già rồi về lo kỵ giỗ mồ mả và chăm sóc ông nội cho trọn bề dâu trưởng…”.

Hơn ba mươi bốn năm rồi tôi vẫn chưa về với mạ, chỉ thưa thớt mấy bữa phép năm; chưa một ngày phụng dưỡng. Đứa con bất hiếu cứ mãi bôn ba chen chúc lợi danh, bao lần thay đổi chỗ ở chỗ làm, bao toan tính cho gia đình vợ con, cố tìm cho mình nơi chốn yên lành… Nơi quê nhà, mạ ngày càng luống tuổi. Vu Lan sắp tới con có còn được cài nụ hồng trên ngực? Cái ngày con xa mạ đang gần. Câu chuyện ngày trước trong câu hò xứ Huế làm tôi lo âu chạnh buồn. Chuyện rằng: Có đôi vợ chồng nghèo khổ ngày mẹ mất họ chỉ lo ma chay qua quýt, câu hò họ ước nguyện trước bàn thờ vong linh mẹ : “… Hò ơ ơ ơ…Bên ướt mẹ nằm bên ráo con lăn/ Ôi… lấy chi đền nghĩa khó khăn/ Thôi… hai đứa mình lên non xắn đá xây lăng mà phụng thờ…”.

Biết con có làm được điều ấy hay không, mạ ơi?

* ang: từ địa phương một dụng cụ để đong lúa khoảng 16 kg.
**bộ: từ địa phương, cách làm cho trấu ra ngoài còn lại gạo.
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Tản văn...Hoa

Tản văn

HÃY NÓI ĐIỀU ẤY BẰNG HOA

Leâ Quang Keát

Bieåu töôïng cuûa hoa coù töï ngaøn xöa- coù leõ ñaõ xuaát hieän cuøng luùc vôùi nhöõng rung ñoäng ñaàu tieân trong traùi tim ngöôøi. Nhöõng böùc thö tình khoâng coøn thích hôïp ñeå baøy toû caûm xuùc cuûa con tim thì thoâng ñieäp hoa seõ laø giaûi phaùp tuyeät vôøi nhaát cho nieàm mong öôùc- cho moái giao hoøa- cho lôøi daïm ngoõ vaø tình yeâu ñoâi löùa…

Hoàng- khoâi nguyeân trong caùc loaøi hoa, chieác laù töôi xanh nhaát, maøu saéc röïc rôõ nhaát, höông thôm tinh teá nhaát. Truyeàn thuyeát Hi Laïp keå raèng: Aphrodite- vò nöõ thaàn tình yeâu ñöôïc sinh ra töø bieån, caùc ñôït soùng traéng baïc ñaàu bao phuû laáy thaân traàn cuûa naøng vaø hoùa thaønh boâng hoàng traéng khi rôi xuoáng ñaát. Vaø chính nöõ thaàn ñaõ laøm màu trắng hoa thaønh hoàng ñoû… Chaøng trai Adonis ñeïp trai maø naøng yeâu bò moät chuù lôïn loøi taán coâng- ñeå cöùu chaøng, naøng lao nhanh vaø bò gai hoàng caøo xöôùc, maùu naøng ræ ra ñaõ laøm maøu traéng thaønh hoàng. Tình yeâu nhö moät ñoùa hoàng, loaøi hoa haïnh phuùc nôû trong vöôøn ñoài. Nhöõng nuï hoàng ñoâng taây kim coå ñaõ ñính keát vöõng beàn cho bao lứa đôi tình yeâu haïnh phuùc…

“Loøng anh nhö hoa höôùng döông/ Traêm nghìn ñoå laïi moät phöông maët trôøi”- ngöôøi ta laïi möôïn ñaëc tính cuûa hoa ñeå baøy toû taám loøng. Hoa noùi ñöôïc bao ñieàu maø caùc thöù khaùc khoâng theå coù ñöôïc. Hoa cuùc chaúng haïn? Khi caùc loaøi khaùc ñaõ ngöng nôû, gioù vaø möa thu baét ñaàu rôi thì cuùc laïi ñôm boâng kết cánh. Phaûi chaêng hoa cuùc muoán noùi lôøi : Laïc quan vui veû trong nghòch caûnh. Coøn caåm chöôùng ? Coù truyeàn thuyeát cho raèng töï xa xöa caåm chöôùng ñöôïc troàng treân thieân ñöôøng roài rôi xuoáng traàn gian. Neáu caåm chöôùng bò töôùc heát laù seõ laø bieåu töôïng cuûa söï choái töø thì caåm chöôùng ñoû laø “ toäi nghieäp cho traùi tim toâi” coøn caåm chöôùng vaøng laïi laø söï đố kỵ chaùn gheùt…

Hoa löu ly bieåu tröng cho moät tình yeâu chaân thaät. Nhöõng caùnh löu ly xanh tím nhoû gaén lieàn vôùi caâu chuyeän beân bôø soâng Danube. Chaøng hieäp só vôùi ngöôøi yeâu treûû daïo böôùc doïc bôø soâng. Boãng coâ nhìn thaáy moät chuøm löu ly troâi treân doøng nöôùc- naøng buoät mieäng keâu leân : Em muoán coù boâng hoa xinh ñeïp kia? Chaøng hieäp só lao nhanh xuoáng doøng nöôùc, do vöôùng söùc naëng cuûa boä giaùp- chaøng ñuoái söùc, anh neùm hoa leân bôø cho ngöôøi yeâu vaø trong hôi thôû luïi taøn anh buoâng lôøi traên troái: “xin ñöøng queân nhau”…

Vaø ngoân ngöõ hoa có hằng haø sa soá- thieân hình vaïn traïng những cảm xúc khó nói nên lời. Vôùi ngöôøi Ñaø Laït, hoa còn chứng kiến tình yêu hạnh phúc – niềm vui nỗi khổ và bao lựa chọn lo toan khác giữa cuộc đời… Tulip- lôøi baøy toû tình yeâu; Violet- tính khieâm toán söï chung thuûy; Peneùe- vaät kyû nieäm, ngöôøi hôùp hoàn toâi hay Thuûy tieân- vò kyû chæ yeâu rieâng mình; Vaïn thoï- noãi thaát voïng, söï ñau buoàn; hoa Haïnh ñaøo noùi söï chôø ñôïi thaàm laëng moûi moøn…

Moãi loaøi hoa ñeàu coù ngoân ngöõ rieâng cuûa chuùng. Ngoân töø coù khi khoâng theå ñaït tôùi söï tinh teá cuûa yù nghóa cho baèng moät loaøi hoa cuûa moät muøa hoa. Tuøy thuoäc vaøo söï saùng taïo theo caùch rieâng cuûa ngöôøi göûi, tuøy vaøo söï ña daïng cuûa caùc loaøi hoa coù theå coù ñöôïc- moãi ngöôøi seõ coù nhöõng khaùm phaù baát ngôø thuù vò veà hoa vaø thoâng ñieäp töø hoa…

Leâ Quang Keát

Ngông Cuồng

Tuổi Trẻ Cười

Thứ Năm, 14/05/2009, 06:11 (GMT+7) Nguyễn Công Trứ “chọi” thơ với Cao Bá Quát TTC - Ông “ngông” Nguyễn Công Trứ thỉnh thoảng lại gặp gỡ ông “cuồng” Cao Bá Quát, xem chừng cũng tâm đắc lắm. Một lần hai ông vừa đi vừa đàm đạo văn chương, bỗng có tiếng người trong xóm hát câu ca dao: Đang khi lửa tắt, bếp vùi Lợn con kêu khóc, chồng đòi tòm tem! Bây giờ lửa đỏ bếp nhen Lợn ăn, con ngủ, tòm tem thì tòm! Cả hai ông chịu là câu ca dao thật lý thú, rồi thách nhau mỗi người làm một bài thơ diễn đạt cũng cái ý trên nhưng bằng cách của mình. Ông Trứ đọc trước: Những lúc vội vàng, chàng cũng muốn... Bây giờ thong thả, thiếp xin vâng... Ông Quát cười: - Thơ bác cũng khá đạt đấy, nhưng chưa “quái chiêu”, lại thừa mất mấy chữ! - Thế theo ý bác thì nên viết thế nào? - Theo ngu ý tôi, ta nên viết thế này: Những lúc vội vàng, gượm! Bây giờ thong thả, nào! Ông Trứ vỗ đùi đánh đét: - Phải! TTC Tuổi Trẻ Cười số 378 (ra